Handleiding

Welkom bij Uit de Kunst Tekenen & Handvaardigheid!
In deze handleiding leggen we je uit hoe de methode in elkaar zit, zodat je de lessen meteen kunt geven.

Lessen zoeken

Het hoofdmenu

De keuzepagina is het hoofdmenu van de methode. In de keuzebalk bovenin kun je lessen selecteren op basis van: 

  • Groep: De groepen 1/2 zijn gecombineerd, verder hebben alle leerjaren eigen lessen. Aan de hand van de inhoud en de moeilijkheidsgraad is elke les aan een bepaalde groep toegekend. Je kunt een les die je aanspreekt ook in een iets hogere of lagere groep uitproberen.
  • Thema: Elke les start vanuit een thema, vaak een onderwerp dat aansluit bij wereldoriëntatie of de actualiteit, zoals Koningsdag of dierendag. De thema’s en uitwerking ervan sluit altijd aan bij de ontwikkeling van de kinderen.
  • Materiaal: Er zijn negen verschillende materialen of materiaalgroepen. Voor al die materialen bestaan leerdoelen, die passen bij de leeftijdsgroep. Per les wordt aan één van die doelen gewerkt. 
  • Beeldaspect: De beeldende doelen zijn verdeeld in zes hoofdgroepen (compositie, kleur, vorm, ruimte 2D, ruimte 3D en textuur). Elk beeldaspect heeft meerdere doelen, waarvan er één in elke les is uitgewerkt.

In het schooljaar 2018/2019 wordt het lesaanbod uitgebreid. Kijk dus regelmatig welke nieuwe lessen erbij zijn gekomen. Ook na 2019 blijft de methode in ontwikkeling, met aanvullingen en updates.

Bekijken van de voorkeurlessen

Nadat je in de keuzebalk je voorkeuren hebt aangegeven, verschijnt de lijst met passende lessen. Je ziet daar hoelang elke les duurt, wat de kinderen gaan maken en aan welke doelen ze daarbij werken.

De lessen die het minst lijken op de lessen die je al gegeven hebt, staan bovenaan. Als een bepaald beeldaspect of materiaal al vaker aan bod is gekomen, springen de groene bolletjes voor de doelen op oranje of rood en komt de les wat meer onderaan de lijst te staan. Zo weet je zeker dat je afwisselende lessen geeft.

Een les kiezen om te geven

Zie je een les waar je enthousiast van wordt? Klap hem dan uit door op het pijltje te klikken.

Nu zie je een korte omschrijving van de lesinhoud en eventueel een aantal links waarmee je achtergrondinformatie of extra materiaal bij het onderwerp kunt bekijken. Soms heeft een les bepaalde voorbereiding nodig; de kinderen moeten bijvoorbeeld iets van thuis meenemen. Dat staat dan ook hier vermeld.

Daarnaast zijn er bij elke les een of meerdere woordenschatwoorden aangegeven. Die hoef je niet apart te behandelen: de woorden komen op een natuurlijke manier terug in de les. Je kunt er op dat moment even bij stilstaan om het begrip te versterken. Als je tijdens het voorbereiden besluit dat je deze les wilt geven, klik je op les klaarzetten. De volgende keer dat je inlogt, staat deze les automatisch bovenaan de lijst. Meteen beginnen kan ook, klik dan op naar de les.

Aan de slag met een les

Lesonderdelen

Elke les bestaat uit vaste onderdelen. Met de verticale balk links in het scherm, navigeer je erdoorheen.

Een les voor groep 1/2 duurt standaard 30 minuten, een les voor de overige groepen 45 minuten. De tijd is ongeveer als volgt over de lesonderdelen verdeeld:

Lesonderdeel Groep 1/2 Groepen 3 t/m 6
In de kijker 6 minuten 10 minuten
Dit gaan we maken +
Zo doe je dat
4 minuten 5 minuten
Aan de slag 15 minuten 25 minuten
Kijk nog eens goed 5 minuten 5 minuten
Totaal 30 minuten 45 minuten

1 Klaarleggen: materiaal verzamelen

Bij het onderdeel Klaarleggen zie je precies wat de kinderen bij deze opdracht nodig hebben. Als de materialen in het lokaal aanwezig zijn, kunnen de kinderen ze zelf verzamelen.

2 In de kijker: inspireren, motiveren, leren kijken

Bij In de kijker wordt het onderwerp van de les geïntroduceerd aan de hand van een aantal inspirerende foto’s of filmpjes. Boven in het scherm staan prikkelende vragen die erop gericht zijn de kinderen nieuwsgierig te maken én beter te leren kijken. Als je klikt op het i-symbool onder in het scherm, verschijnt een praktische aanwijzing waarmee je de kinderen hierbij kunt begeleiden. Met het vergrootglas kun je in- en uitzoomen, om zo bepaalde details nog eens extra ‘in de kijker’ te zetten. Het lesonderdeel In de kijker bestaat steeds uit meerdere pagina’s met beelden en vragen. Je wisselt tussen deze pagina’s met de pijltjes die in het blokje onder het beeld staan.

3 Dit gaan we maken: de opdracht bespreken

Bij het onderdeel Dit gaan we maken staat de opdracht van de les geformuleerd. In beeld zijn voorbeeldwerkjes te zien, zodat de kinderen een idee krijgen van het eindresultaat. Ook hierbij staan aandachtspunten voor de leerkracht. Hiermee kun je de kinderen op weg helpen in het creatieve proces. Met gerichte vragen kunnen ze op ideeën komen en elkaar op ideeën brengen.

4 Zo doe je dat: de stappen van het maakproces bekijken

In het deel Zo doe je dat wordt stap voor stap uitgelegd hoe de kinderen de opdracht het best kunnen aanpakken. Dit gebeurt aan de hand van stapsgewijze instructie, met afbeeldingen van het maakproces en uitleg via een voice-over. De stappen zorgen voor houvast, maar zijn ook zo veel mogelijk vrij gelaten om de eigen creativiteit van de kinderen te stimuleren. Je kunt de uitleg pauzeren of herhalen, om bijvoorbeeld extra aandacht op iets te vestigen, of zelf nog uitleg of tips tussendoor te geven.

5 Aan de slag!: inspireren en uitleg herhalen

De inspiratiebeelden bij het onderdeel Aan de slag! dragen ook bij aan het creatieve proces. Daarnaast staan alle stappen hier nog eens op een rijtje, zodat je bepaalde delen van de opdracht desgewenst nog even rustig met de kinderen kunt doornemen. Dat kan tijdens het werken, als ze niet meer weten wat de stappen waren, of als ze zijn vastgelopen. Of bijvoorbeeld bij een tweede lesuur waarin ze aan deze opdracht gaan werken.

6 Kijk nog eens goed: nabespreken en reflecteren

Als de werkstukken klaar zijn, ga je verder met het onderdeel Kijk nog eens goed. Hierbij bekijken de kinderen eerst wat de anderen hebben gemaakt en werpen ze vervolgens een frisse blik op hun eigen werk. De beeldende doelen van de les staan centraal: in welk werkstuk kun je die goed herkennen, en wat is het effect daarvan? Het gaat in dit onderdeel niet om beoordeling, maar om reflectie. Zo kunnen ze leren van de dingen die bij anderen of bij henzelf goed of minder goed zijn gegaan. Maak er geen competitie of afrekening van. Er zijn geen ‘goede’ of ‘foute’ antwoorden of oplossingen. Natuurlijk mogen kinderen onderling werkstukken aanwijzen die ze goed gelukt vinden in relatie tot de doelen.

Tip: Geef de kinderen altijd – noodgevallen uitgezonderd – de gelegenheid hun werk af te maken, en moedig hen aan om dat te doen. Zo laat je zien dat je hun werk en het vak serieus neemt en voorkom je frustratie.

7 Presentatietip: nagenieten

Alle werkstukken mogen worden gezien! En dat kan op allerlei manieren. Om je op ideeën te brengen eindigt elke les met een Presentatietip, die op een originele manier aansluit bij de producten die de kinderen gemaakt hebben.

Werken met een leerlijn

De basisleerlijn volgen

Om zeker te weten dat je aan alle doelen voldoet, kun je de basisleerlijn volgen. Deze leerlijn is door ons samengesteld, uit verschillende lessen. De leerlijn biedt afwisseling in materialen, technieken en beeldende doelen. Door het jaar heen komen gegarandeerd alle doelen aan bod.

Een eigen planning maken

Met mijn planning kun je zelf lessen inplannen voor het hele schooljaar. Plaats lessen vanuit het keuzemenu eenvoudig in mijn planning en creëer hiermee je eigen jaaroverzicht. Je vindt mijn planning onder het kopje planning.

Je kunt zo je eigen jaarprogramma en leerlijn samenstellen. Je kunt die dus aanpassen aan je eigen voorkeuren en aan die van je leerlingen, en toch zorgen dat je aan alle leerdoelen voldoet. In mijn doelenoverzicht zie je een matrix van alle leerdoelen. Bovenaan staan de doelen voor de beeldaspecten, onderaan die voor de materialen en technieken. Gedurende het jaar zie je dat doelen op ‘wit’ komen te staan als je een les hebt ingepland. Ze komen op groen te staan als je de les hebt gegeven.

Lessen in je planning zetten

Om een jaarplanning te maken ga je als volgt te werk.

  • Selecteer een les in het lessenoverzicht.
  • Klik op het pijltje naar beneden om de les uit te klappen.

  • Klik op de knop: plaats in mijn planning.
  • Doe dit voor een of meerdere lessen.

  • Ga nu naar mijn planning. Je ziet daar alle geselecteerde lessen staan bij in te plannen lessen.
  • Vul desgewenst onder opties planning eerst in welke weken uitvallen, bijvoorbeeld vanwege vakantie of een excursie.
  • Sleep elke les naar de week waarin je hem wilt geven in de weekplanner.
  • De lessen kun je verslepen totdat alles op de voor jou juiste plek staat. Je kunt ze uit je planning verwijderen door op het kruisje rechtsboven in het icoon van de les te klikken.